على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3767

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نمسا ( از باب ضرب ) : پنهان كرد آن راز را . و نمس فلانا : راز گفت با فلان . نمس ( nems ) ا . ع . قسمى از راسو باندازهء گربه كه در مصر يافت مىشود و مىكشد اژدر و تساچه را . ج : نموس . نمس ( noms ) ص . ع . ج . انمس و نمساء . نمس ( noms ) ا . ع . مرغهاى سنگخوار كه قطا نيز گويند . نمس ( namas ) م . ع . نمس نمسأ ( از باب سمع ) : تباه شد و فاسد گرديد روغن . نمس ( names ) ص . ع . روغن تباه شده و فاسد گشته . نمس ( nomos ) ا . پ . راسو . نمساء ( nams ' ) ص . ع . مؤنث انمس يعنى تيره . نمسه ( namse ) ا . پ . نام مملكت اتريش كه اتريش و هنگرى نيز گويند يعنى اتريش و مجار زيرا اين دو مملكت در تحت سلطنت يك پادشاه بود و لفظ نمسه كه بمعنى گنك است مأخوذ از زبان روسى مىباشد و اهالى روس مردمان اتريش را گنك مىگفتند مانند آنكه تازيان مردم ايران را عجم گفتندى و مملكت اتريش و مجارستان يكى از ممالك مركزى اروپا بود و مساحت سطح آن 680000 كيلومتر مربع و جمعيت آن سى و نه ميليون و شهر وينه پايه‌تخت اطريش و شهر بوداپست پايه‌تخت مجارستان بود . نمش ( namc ) ا . پ . مكر و حيله و فريب و دغا بازى . و فريبنده و حيله‌باز . و يك نوع خوراكى كه از شير و سرشير مىسازند . نمش ( namc ) ا . ع . خطهاى كف دست و پيشانى . و سخن‌چينى . نمش ( namc ) م . ع . نمش نمشا ( از باب نصر ) : سخن‌چينى نمود . و نمش فلانا : راز گفت با فلان . و نمش الجراد ما على الارض : خورد ملخ آنچه بر روى زمين بود . و نمش فى الارض : برچيد از زمين چيزى مانند بيهوده‌كاران . و نيز نمش : دروغ گفتن . نمش ( namac ) ا . ع . خجكهاى سپيد و سياه و نقطه‌هايى كه در پوست گاو و جز آن واقع باشد كه مخالف با رنك آن بود . و خطهاى نگار جامه و جز آن و ابلق و چپار ، و الفعل من سمع . نمش ( namec ) ص . ع . گاو نر چپار و ابلق . و بعير نمش : شترى كه در سپل آن نشانى باشد سواى اثرى كه بر روى زمين ظاهر مىگردد . و سيف نمش : شمشيرى كه بر پشت آن خطها باشد . نمشته ( namecte ) ا . پ . عقيده و اعتقاد و اعتماد . نمشك ( namack ) ا . پ . گشنيز . نمشك ( nameck ) ا . پ . شيرى كه از پستان گاو و گوسپند بر روى دوغ و ماست دوشند . و سرشير و مسكه . نمشيدن ( namcidan ) ف ل . پ . كام يافتن . و بمراد رسيدن . نمص ( nams ) م . ع . نمص الشعر نمصا ( از باب نصر ) : بركند آن موى را . نمص ( nems ) و ( namas ) ا . ع . گياهى كه از آن طبق و سرپوش سازند . نمص ( namas ) ا . ع . موى ريزه شبيه بپرز . و موهاى نرم و نازك شبيه بپرهاى زرد چوزهء مرغ . و تنكى و كمى موى . و مويهاى نرم و باريك ابرو . و پرهاى كوتاه . نمص ( nomos ) ع . ج . نماص . نمصة ( namasat ) ا . ع . واحد نمص يعنى يك پر كوتاه . نمط ( namat ) ا . ع . روش و گونه و طريقهء چيزى . و گروهى از مردم كه بر يك كار باشند . الحديث : خير هذه الامة النمط الاوسط يلحق بهم التالى و يرجع اليهم العالى . و نوع و صنف . يق : هذا نمط من هذا اى من نوعه . و پوشش و گليم و پوشاك و بالاپوش . و ابرهء از هر پوشاك و هر بالاپوشى . و نوعى از گستردنى نگارين و جامهء پشمين كه بر هودج افگنند . و سبد مانندى كه در آن زنها اسباب كار خود را مىگذارند . ج : انماط و نماط . نمط ( namat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - روش و طريقه و دستور و طرح . و بساط شطرنج . و بساط و فرش رنگين و پردهء سرور . نمطى ( namati ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بستر و پوشاك . نمطى ( namatiyy ) ص ع . منسوب بنمط . نمغة ( namaqat ) ا . ع . ملاد كودك نوزاده كه جنبان باشد . و برگزيدهء از قوم . و وسط قوم . و زير كوه . و بالاى سر . و بسيارى ستور . نمق ( namq ) م . ع . نمق الكتاب نمقا ( از باب نصر ) : نوشت آن نامه را . و نمق عينه : تپانچه زد بر چشم او . نمق ( namaq ) ا . ع . ميانهء راه و معظم آن . نمقة ( namaqat ) ا . ع . روايى چيزى و رواج آن . نمك ( namak ) و ( nemak ) ا . پ . مادهء سپيد كه به آسانى سوده مىگردد و در آب حل مىشود و آن را در تلذيذ غذاها به كار مىبرند